Stresin kilo aldırmasına kortizol hormonu sebep oluyor.
Aşağıda anlatılanların tümü bu olay hakkındadır.
Stresli olduğumuz zaman bünyemiz kortizol maddesi salgılıyor. Bu da bünyenin besin üretmesini gerektiriyor. İnsan bünyesi bu durumda enerji yakmaktan daha çok enerji üretme halindedir. Haftalarca, aylarca devamlı stres altında olan insan doğal olarak devamlı yağ depoluyor. Bünye yağ rezervlerini arttırıyor.
Kortizol nedir?
Böbreküstü bezlerinin salgıladığı bir hormondur. Sinirlilik ve stres hallerinde bedenin göstereceği tepkileri frenleyici etkisi vardır. Stres ve sinirlilik hallerinde bütün vücudumuz bir alarm verilmiş gibi tepkiye hazırdır. Adrenalin vb. gibi hormonlar salgılanmaktadır. Bu sırada kortizol salgılanmasında ince bir hikmet var..
O alarmda mikroplarla savaşacak olan savunma hücreleri (antikorlar ve lenfositler) de harekete hazırdır. İşte o an bazı insanlarda bünye pek alışık olmadığı bir etki (mesela bir kolonya olabilir, bir krem olabilir, veya yediğimiz değişik bir şey olabilir) ile karşılaştığında antikorlar ve lenfositler bu alışık olmadıkları maddeleri hastalık mikrobu sanarak savaş ilan ederler. Ani alerjiler bu ve benzeri şekilde ortaya çıkıyor. Tabi kortizol hormonunun yeterince salgılanamadığı kişilerde. Mesela aynı madde bana faydalı olurken bir başkasında çok kötü rahatsızlıklara sebep olabiliyor. Savunma hücreleri insanın kendi öz dokularını bile yabancı madde sanarak savaşıma girişiyor. Bir anda insanın her yerinde kabartılar, iltihaplanmalar oluyor.
Şimdi bu noktada kortizolun önemi: Stres zamanlarında salgılanır ve savaşçı antikor ve lenfositleri azaltır. Hem de önemli ölçüde azaltır. Böyle olunca da her şey dengelenmiş olur. Ayrıca bünyeyi yapılandırmak için besin üretimine sevk eder.
Alerji Nasıl Meydana Gelir
Otoimmun hastalıklarda savunma hücreleri kendi dokularını bile düşman sanabiliyor. Yok etmeye çalışıyor. Gerekmediği halde ağır iltihaplanmalar ortaya çıkabiliyor. Bu tip olgular halk arasında alerji olarak biliniyor.
Alerji tedavisinde hastaya kortizol hormonu verilir ve yanlış alarmın etkilerinin önüne geçilir. Tedavi uzun zaman devam edildiği ve kortizol hormonunun fazla kullanılması sonucu hastada obezite baş gösterebilir.
Stres Nasıl Şişmanlatıyor
Devam eden stres sonucu kortizolun etkisi de devam eder. Her geçen gün insan aynı etkilere daha duyarsız gibi olabiliyorsa buradan kortizolun devrede olduğu anlaşılır. Çok “farklı farklı” stres ve sinir etkileri ile karşılanmadığı sürece insan önceki ve halen devam eden stres etkilerinde daha sakince olabiliyor. Ama alışmak söz konusu olamaz. Sadece alıştığımızı sanırız. Değişimin farkında değilizdir: Artık daha çok yiyoruz ve kilo alıyoruzdur.
Bu bilgiler sayesinde iştahlı kişileri daha iyi anlayabiliriz. Demek ki rahatsız oldukları bir şeyler var. Onlara sakinleşebilecekleri ve mutlu olabilecekleri aktiviteler kazandırmaya çalışmalıyız.
Bütün gençliği ve evliliğinin ilk yıllarında ince ve zarif olan, ayrıca formunu korumaya çok özen gösteren bir akrabam (kadın) son iki yılda aşırı kilo aldı. Gerçek sebebi şu: Eşi kendisinden yaşça çok genç ve bu kadın özellikle son yıllarda eşinin gözünün dışarıda olduğunu çok iyi biliyor. Her zaman endişeli. Bu durumda normal olarak aynı etkiden kaynaklanan stres kadının yakasını asla bırakmıyor.
Ve sözü uzatmaya gerek yok işte sonuç: Eşini kaybetme ve/veya aldatılma endişelerinden kaynaklanan yoğun stresin devamı, beraberinde şişmanlığı getiriyor.
Sigara içen kadınlar ise genelde aynı durumda kilo alamıyorlar. Çünkü sigaranın etkisi iştahı kesiyor. Bir de, sigara tiryakisi bir insan yemek yerken bir an önce bitirip sigaraya sarılmak ister. Sigara bağımlılığı çok kötü bir şey. Birkaç lokma yer ve peşinden sigara yakar. Kederleriyle baş başadır artık. Aptallaşmış bir durumdadır.
Kısacası bünyemiz hiç anlayamayacağımız derecede hassastır. Her bir madde beyini etkiler, bütün bedene etkisi olur. Bünye her zaman bir şeyleri dengeleme peşindedir. Nikotin belki kortizonun besin üretme emrinin uygulanmasını bir ölçüde kesiyor ama sigaranın zararı şişmanlıktan çok daha fazla.
benım babam cok sınırlı konfeksıyon ısı yapıyor ve yorgun olarak gelıyo bız sakın olması ıcın neler yapıyoruz ama aksıdır bıraaz kımseyı dınlemıyor ılacmı alsak dıyoruz mama bılmıyorum aynı yardımcı olursanız sevınırım
ama benım kılo ıle yazdıgım yazıdan sonra
tesekkurler
*****
Cevap:
Bazı insanlar hayatın zorlukları karşısında soğuk kanlı olamıyor. Bazı insanlar aile sorumluluğunu kaldıramıyor. Babanız için iş annenizde biter. Her zaman bakımlı olmalı güleryüzlü olmalı. İyi dostlar edinmelisiniz ailece sık görüşmelerde bulunmalısınız. Babanız monoton gidişattan kurtulmalı iyi dostlarla sohbet edebilmeli. Böylece hırçınlıkları azalır. Ama her şeyden önce eşinin yani annenizin rolü önemli.
şu an arkadaşımda aynı durumda. smmm sınavına 6 kez girdi ve yeterli puanı çok az bir puanla kaybediyor. çok aşırı kilo almış ve kazanamayacağını düşünüyor. pes etmemesini ve bir yıldır yaptığı çalışmaların temelini oluşturduğunu ve üstüne inşaa etmesi gerektiğini söyledim. ama hep sınava girerken moral sıfır giriyor ve peşinen sınavı kaybederek giriyor. aynı zamanda bir şirkettede muhasebede çalışıyor. okuldaykende hep stresli girerdi sınavlara düşük alırdı. bilmediğinden değil ama yapamıyor sınavda. şimdi de başka bir arkadaşımız evde çalışıp girdi kazandı sınavı herkes kendisi çalışınca kazanıyor ben kursa gittim neden kazanamıyorum diye kafayı takmış. sen ve o bir mi diyorum. kendini başkasıyla kıyaslama ben hep kendimle yarıştım diyorum. ne diyeceğim başka şaştım doğrusu. hayırlısı olsun hakkında :(
*************
Cevap:
Çalışan kazanır. İnsana ancak çalışmasının karşılığı vardır (ayet)… Eski bir söz “usuletle ve suhuletle” yani neyi usulüne uygun yaparsan kolaylıkla başarırsın. Sınavlara çalışma uğraşılarını tuhaf buluyorum. İnsan bir şey için çalışır, severek öğrenir. Sevdiği için o şeye çok vakit ayırır. Bütün inceliklerini tereyağdan kıl çekercesine büyük bir kolaylıkla öğrenir. Bir öğrenci günde en az sekiz saat okulunun dersleri ile ilgilenmeli. Başarının yolu işini sevmektetir.
benım kortızol da yuksek karın bolgesınde ve belde yaglanmalar ac kalsamda gecmıyor.cunnku cok dıkkat edıyorum sımdı sporla deneyecegım.
Bende hipofiz yetmezliği var. Düzenli olarak 3 yıldır levotiron, deltacortil ve cyclo-progninova alıyorum. Doktorum bana bunun standart hormon tedavisi olduğunu söyledi. Yaptırdığım testlerde Kortizol 2,34 çıktı. Referans aralığına baktığımda 6,7-22,6 yazıyor. Bu durumda ilaç kullanmama rağmen ormalin altında çıktı. Kortizolun hormonunun eksik olduğu durumlar yazılmamış. Kortizol hormonu eksik olduğunda nelere sebep olabilir veya neler yapılması gerekir. Doktorumdan net bir cevap alamadığım için bana bilgi verirseniz çok memnun olurum. Peşinen teşekkür ederim. Saygılarımla. Fem
*****
Cevap:
Size öncelikle doktorunuza her şeyi ciddi olarak sormanızı tavsiye ederim. internette herkes sağlık hakkında bir şeyler yazabilir, insanlara yanlış bilgiler sunabilir.
Benim bildiğim kadarı ile kortizol eksikliği pekçok alerjilerin oluşmasına sebep olabilir. sinirlilik ve stress hallerinde sakinleşememek gibi, sinirliliğin, tepkiselliğin kalıcı olmasına neden olabilir.
Tekrar ediyorum lütfen böyle şeyleri hafife almayın, konusunda uzman doktorlarla bizzat görüşerek tedavinize devam edin ve her şeyi onlara sorun danışın.
Fem hanım gibi bende de hipofiz yetmezliği var. Aynı ilaçları bende kullanıyorum. Benim testlerimde de kortizol hormonu normalin altında görünüyor. Doktorum bunu nedense hiç önemsemedi ve “stres hormonunuz çok yavaş dedi” o kadar. Bende ekstradan bir de Akdeniz anemisi var. Akdeniz anemisinde kan hücreleri normal insanın kan hücrelerinde farklı olduğu için benim açlık kan şekeri ve tokluk kan şekerim normal sınırlarda olduğu halde doktorum benden Fruktozamin testi istedi, yaptıracağım. Benim size sorum şu olacak. Aldığımız hormon hapları bizde şeker hastalığına sebep olabilir mi? Veya başka hastalıklara? Vücudumuzda bir yeri tedavi ederken diğer taraflara zarar veriyoruz gibime geliyor çünkü.. Son olarak bende doktoruma 15 gün sonra gittiğimde daha detaylı soracağım. Ama doktorlar nedense bilgi verme konusunda çok hassas değiller. Doktorları konuşturabilme, bilgi vermesi konusunda tüyolarınız var mı? Teşekkürler:) Sıla
Hipofiz yetmezliği olanlara benim bir sorum olacak:
Uyku düzensizliğiniz var mı? Uzun yıllar boyunca sabahları geç kalkma alışkanlığınız var mı?
Çünkü duymuştum ki:
Doğaya uygun biyoritm ile, sabah gün aydınlanırken, güneş doğmasına yakın vakitte kalkıp güne başlayanların hipofiz bezinin sağlıklı çalıştığını duymuştum. Ne kadar doğru bir bilgi bunu bilmiyorum. Sizlerden cevap bekliyorum.
Hayır. Benim yok.. Çünkü 25 yıldır çalışıyorum. Sabah 06.30′da kalkıp işe gidiyorum. Çok geç yatsam bile, uyuyakalıp işe geç kaldığım zamanlarım çok nadirdir. Hafta sonları biraz uyurum, geç kalkarım ama bunun çok normal olduğunu düşünüyorum. Sorularıma cevap verirseniz memnun olurum. Teşekkürler.
*****
Cevap:
O halde duyduğum bilgi doğru değil denebilir. cevabınız için teşekkür ederim.
Fem veya sıla rumuzları ile yazdığınız sorulara fem’e yazdığım kadar cevap verebilirim çünkü doktor değilim konunun uzmanı değilim. yeni edindiğim bilgileri, ilginç bulduğum konuları siteme yazıyorum yüzyüze görüşemediğim dostlarla paylaşıyorum hepsi bu kadar. inşallah bilen birileri okur cevap yazar. ama siz yine de doktorların peşini bırakmayın. konusunda uzman doktorları ciddiye alın. onlar sizi tehlikeye atmaz bunu bilin. ihtiyacınız olan konuda uzman olmayan doktorlara, acil servislerde bulunan genç doktorlara ise asla güvenmeyin. annemi belki de bu yüzden kaybettik. akşam saatlerinde çaresiz acil servis doktorlarına gitmek zorunda kalmıştık. acımız henüz çok yeni (iki hafta oldu). Biraz toparlanırsam inşallah bu sorduğunuz bilgileri yabancı kaynaklardan da olsa bulmaya çalışırım. şimdilik diyebilirim ki eğer bu konularda uzman ve tecrübeli doktorlara başvurmuşsanız onların talimatlarına göre hareket etmeyi ihmal etmeyin ve ters giden en küçük bir şeyi dahi en kısa zamanda doktorunuza anlatın. doktor sorunuzu anladı mı gereken cevabı verdi mi bundan emin olmadan yakasını bırakmayın.
Öncelikle başınız sağolsun. Yine de yardımcı olmaya çalıştığınız için teşekkür ederim. Sıla:)
********
Cevap:
Sağolun eksik olmayın.. keşke yardımcı olabilseydim.
benm yaptırdıgım hormon testinte kortizol:830 çıktı doktora neyim var dedim tam bilgi vermedi beni aydınlatırsanız sevinirim.
*******************
Yüksek kortizolü insan hissedemez. Etkileri fazla kilo alma ve tip 2 tiyabet ve başka sorunlar şeklinde ortaya çıkabilir. Doktorunuz en azından gereken ilaçları vermiş olmalı. Düşürmek için stresten uzak durmalı, kendinizi strese sokacak sözlerden, tartışmalarda uzak tutmalısınız. Uyku düzeninizi düzeltmeniz gerekir. strese sokmayan ve can sıkıntısı vermeyen spor aktivitelerini düzenli olarak yapmalısınız. Ayrıca doktorunuz daha iyi bilir, gereken ilaçları ve yavsiyeleri vermiştir diye umuyorum. Yoksa test sonucunu başka bir doktora göstermenizde yarar var. Ben doktor değilim ancak bu kadar yardımcı olabildim.
ya doktorum çok şaşırdı ve tekrar tahlil için 1 hafta verdi banada tam bir açıklama yapmadıgı için çok endişeliyim.bu seviyenin yüksek çıkması çokmu kötü bi durum?
*********************
Yüksek çıkması değil, niçin yükseldiği kötü bir durum. Doktorun şaşırması normaldir bence de şaşırtıcı ve kesin bir hata var, yeniden analiz yaptırması iyi olmuş.
Kortizol yükselmesi genelde “devamlı” stresten olur. Sinirlerinize hakim olun. Sinirlerinizi bozan şeyler karşısında tepki göstermeniz daha kötü olur. hep stresli kalırsınız. Kimsenin hatalarıyla uğraşmayın. Kendi işinizi severek yapmaya dikkat edin, işinizi sevmeyi nasıl arttırırsınız buna bakın.
Veya bulunduğunuz ortamda alerji yapıcı maddeler varsa bu da bir faktördür. Vücudunuz alerjik tepki göstermeyebilir ama bünye kortizol yükseltir. Çalışma yerinizde, evinizde ve yattığınız odada hiç toz olmasın, temizliği çok önem verin, yatak çarşafınızı yastık kılıfınızı vesaire sık değiştirin.
Bir müddet adrenalin oluşturucu aktivitelerden uzak durun. Futbol oynamayın, maç seyretmeyin. Korku / gerilim / heyecan filmlerinden uzak durun.
24 yasındayım ve ben polikistık over ve buna baglı unsulin dırencım oldugu için doktora kontrole gıttıgımde kortızolımın dusuk çıktı ve tekrar testler yapıldı suanda beklıyorum sonucunu. acaba bunun ne gibı etkılerı vardır. bende olusabilecek etkilerı nedır. ayrıca kendımi çok fazla yorgun hıssedıyorum bunamı baglı bı durum mudur.
*********************
Yorgunluk etkisi düşük kortizol düşüklüğünden belki olabilir yani benim bildiğim kadarıyla kortizol az ise bünye yenileştirme çalışmalarına, besin tedarik çalışmalarına pek gerek duymuyor. Etkileri belki alerjik olgular (olacaksa) dizginlenilmesi zor olabilir, heyecanlandığınızda heyecanın zor yatışması, sakinleşmenin zor olması olabilir. Başka bilgim yok.
benim sorunum da torunum kortizolu yüksek çıktı normal sınırı 24 iken bizimkinde 36 çıktı çok endişeliyim kendisi 12 yaşında 160 boy ve 70 kilo bu kortizolün ilacı var mıdır çok mu tehlikelidir beni aydınlatırsanız sevinirim.
********************
Peki kortizolu ölçtürmeyi kendiniz mi düşüp yaptırdınız? Doktorsuz mu hareket ettiniz? Doktor herhalde gereken şeyi söyler, doktora danışacaksınız. İlaç vermek de doktorun işidir. İlaç vermeyi veya herhangi bir tedaviyi gerek görmediyse sebebini biliyordur, geçici olduğunu biliyordur. Doktorsuz hareket etmedikçe canınızı sıkmayın boşuna endişelenmeyin. Ben bugün kontrole girsem binbir çeşit hastalık bulurlar bir yığın ilaç verirler. Haklıdırlar da ama insan bünyesi çok şeyi kaldırabiliyor zamanla dengeler değişir ciddi hastalık olacaksa bu da bir şekilde kendini gösterir.
ilginize tşk ederim, kortizol testini kendimiz yaptırmadık. Diyetisyene gittiğimizde o istedi bu nedenle yaptırdık, ama sanırım artık işimiz diyetisyenle değil bir endokrinlogla….selamlar…
******************
Torununuzun şişmanlığın belki tek sebebi, belki sebeplerinden biri budur zaten. Tedavi ile birlikte birkaç ayda kilolarından kurtulur sanıyorum. 1.60 boya göre 70 kilo aşırı kiloluluk değil, tehlike sınırından kurtulması çok kısa sürer. Geçmiş olsun.
iyi günler. doktor un yaptırdigi tahliller sonucu beni endokrin bölümüne yolladı ama ben bir türlü o bölümü olan bir hastane bulamadığım için tedaviye başlayamadım benim kortizol hormonum 6,63 çıktı beni bilgilendirirseniz sevinirim.
*******************
Nesli hanım, ben doktor filan değilim anacak araştırıp öğreniyorum, size bu bağlamda kortizol seviyenizin normal olup olmadığını söyleyemem. Aşağıya bold harflerle yazdığım ölçülere göre kortizol seviyenizde sorun yok gibi görünüyor ama doktor sizi bu yüzden tedaviye göndermişse bir sorun var demektir. Aşağıdaki ölçüler sizi yanıltmasın, ölçüm yapılan saatler, sahip olduğunuz hastalıklar ve şikayetleriniz sonucu doktor tedavi görmenizi gerekli görmüş olabilir. Doktor kortizol için değil başka bir sebeple tedavi tavsiye etmişse o başka.
Kortizol hormonunun ölçüleri mcg/dL ve nmol/L birimleriyle ifade edilir. Bunlara göre normal ölçüler:
Yetişkinlerde
Sabahları 5-23 mcg/dL veya 138-635 nmol/L
Öğleden sonra 3-13 mcg/dL veya 83-359 nmol/L
Çocuklarda
Sabahları 3-21 mcg/dL veya 83-580 nmol/L
Öğleden sonra 3-10 mcg/dL veya 83-276 nmol/L
Yeni doğan bebeklerde
1-24 mcg/dL veya 27-663 nmol/L
Ölçüler çok net sonuçları ifade etmediği gibi laboratuvardan laboratuvara değişebilir.